Repossession, ACV, run and drive, hail damage - statusy aut na aukcjach USA

Na platformach Copart i IAAI każdy pojazd opisany jest zestawem statusów, które informują o jego historii, stanie technicznym i warunkach sprzedaży. Dla kupującego z Polski te angielskie terminy to nie ciekawostka lingwistyczna - to informacja, która bezpośrednio wpływa na cenę zakupu, koszty naprawy, przebieg odprawy celnej i możliwość rejestracji pojazdu. Poniżej znajdziesz pełny słownik terminów Copart i IAAI z praktycznymi konsekwencjami każdego statusu dla importu do Polski.

Repossession - co to znaczy po polsku i dlaczego warto szukać takich aut

Repossession po polsku to przejęcie (odebranie) pojazdu przez bank lub firmę leasingową z powodu niespłacania rat kredytu lub leasingu. W USA, gdy właściciel przestaje regulować zobowiązania, instytucja finansowa ma prawo odebrać pojazd - często bez wyroku sądowego, na podstawie zapisów umowy kredytowej. Odebrane auto trafia następnie na aukcję, gdzie bank sprzedaje je, by odzyskać część należności.

Dlaczego repossession to często najlepsza kategoria dla importera

Pojazdy z oznaczeniem "repossession" na Copart i IAAI mają kilka cech, które czynią je wyjątkowo atrakcyjnymi dla polskiego kupującego. Po pierwsze - prawie zawsze mają clean title (czysty tytuł własności), ponieważ nie były uczestnikami wypadku ani nie zostały uznane za total loss przez ubezpieczyciela. Różnicę między typami tytułów szczegółowo wyjaśniamy w artykule o salvage title vs clean title.

Po drugie - auta przejęte za długi mają zazwyczaj niski lub umiarkowany przebieg. Osoba, która kupuje nowy samochód na kredyt i po 2-3 latach traci zdolność do spłaty rat, oddaje auto w stanie zbliżonym do rynkowego. Takie pojazdy nie mają historii uszkodzeń, nie były naprawiane "na szybko" i nie wymagają kosztownej odbudowy. Po trzecie - bank nie jest zainteresowany maksymalizacją ceny. Jego celem jest szybka sprzedaż i odzyskanie choćby części należności. Dlatego ceny aukcyjne pojazdów "repo" bywają 20-40% niższe od rynkowych, nawet w kategorii clean title.

Ważna informacja: status repossession odnosi się wyłącznie do powodu, dla którego pojazd trafił na aukcję - nie do jego stanu technicznego. Repossession nie wpływa na odprawę celną - pojazd z clean title przechodzi standardową procedurę odprawy niezależnie od tego, czy był "repo" czy nie. Cło, akcyza i VAT naliczane są na tych samych zasadach.

Na co uważać przy repossession

Choć "repo" to generalnie bezpieczna kategoria, nie oznacza automatycznie idealnego stanu. Osoba, która przestała spłacać raty, mogła wcześniej zaniedbać serwisowanie pojazdu. Sprawdź zawsze raport Carfax lub AutoCheck pod kątem historii serwisowej. Zwróć uwagę na stan opon, hamulców i poziom płynów eksploatacyjnych na zdjęciach. Pojazdy przejęte w zimie mogą mieć nienaładowany akumulator i wykazywać status "stationary" mimo sprawnego silnika.

Repossession po polsku - schemat jak bank przejmuje auto za długi i dlaczego te auta mają czysty tytuł i niski przebieg

ACV - actual cash value po polsku i jak wpływa na cenę aukcyjną

ACV co to - definicja i mechanizm

ACV to skrót od Actual Cash Value, co po polsku oznacza rzeczywistą wartość gotówkową pojazdu. To kwota, jaką ubezpieczyciel uznaje za aktualną wartość rynkową samochodu w momencie zdarzenia (wypadku, kradzieży, gradobiciu), uwzględniając wiek, przebieg, stan techniczny i amortyzację. ACV nie jest ceną, za którą auto się sprzedaje na aukcji - to wartość referencyjna, którą ubezpieczyciel wykorzystuje do podjęcia decyzji o total loss.

Mechanizm jest prosty: jeśli koszt naprawy przekracza określony procent ACV (w zależności od stanu USA, zazwyczaj 70-80%), ubezpieczyciel uznaje pojazd za total loss i wypłaca właścicielowi odszkodowanie w wysokości ACV (minus franszyza). Auto trafia następnie na aukcję Copart lub IAAI. Dlatego na listingach aukcyjnych zobaczysz dwie wartości - ACV (ile auto było warte przed uszkodzeniem) i cenę aukcyjną (ile ktoś jest gotów za nie zapłacić w obecnym stanie).

ACV vs ERV - dwie różne wartości na listingu

Na Copart spotkasz termin ERV (Estimated Retail Value), a na IAAI - ACV. Choć brzmią podobnie, mają nieco inne znaczenie:

• ACV (Actual Cash Value) - wartość gotówkowa ustalona przez ubezpieczyciela; uwzględnia konkretny stan pojazdu, historię serwisową i lokalny rynek. To kwota, którą ubezpieczyciel wypłaca właścicielowi
• ERV (Estimated Retail Value) - szacowana wartość detaliczna nieuszkodzonego pojazdu; bazuje na średnich cenach rynkowych z KBB (Kelley Blue Book), Edmunds i NADA. To orientacyjna wartość rynkowa

Dla importera kluczowa różnica: ACV/ERV to punkt odniesienia, nie cel. Jeśli ACV wynosi 25 000 USD, a auto sprzedaje się na aukcji za 8 000 USD - oznacza to, że uszkodzenie pochłonęło około 68% wartości pojazdu. To szybki sposób na oszacowanie zakresu naprawy bez oglądania zdjęć.

Dlaczego ACV ma znaczenie przy imporcie do Polski

ACV ma praktyczne znaczenie przy kalkulacji opłacalności importu. Porównaj ACV (wartość nieuszkodzonego auta) z ceną aukcyjną plus koszty importu i naprawy. Jeśli suma kosztów (cena aukcyjna + opłaty + fracht + cło + akcyza + VAT + naprawa + konwersja) przekracza 70-75% ACV, import traci sens ekonomiczny - taniej kupisz porównywalny samochód na rynku polskim. Sprawdź różnice USA vs EU - status to nie wszystko, bo oprócz naprawy uszkodzeń dochodzą koszty adaptacji do norm europejskich.

ACV actual cash value - schemat jak ubezpieczyciel wycenia auto i kiedy uznaje je za total loss z formułą obliczeniową

Run and drive - co naprawdę oznacza ten status

Oficjalna definicja Copart i IAAI

Status "run and drive" to jedno z najczęściej błędnie interpretowanych oznaczeń na aukcjach USA. Oficjalna definicja Copart brzmi: w momencie przyjęcia pojazdu na plac, Copart zweryfikował, że pojazd (i) uruchomił się, (ii) można było włączyć bieg i (iii) poruszył się do przodu o własnych siłach. IAAI dodaje do tego, że silnik pracował na biegu jałowym (z rozruchem lub z pomocą "jumpstart"), biegi do przodu i do tyłu zadziałały, a kierownica wykonała pełny obrót w obu kierunkach.

Kluczowe zastrzeżenie, które większość kupujących pomija: obie platformy wyraźnie informują, że status "run and drive" nie stanowi gwarancji, że pojazd uruchomi się, pojedzie lub będzie zdolny do jazdy w momencie odbioru. To snapshot - zdjęcie stanu z jednego konkretnego momentu, który mógł mieć miejsce tygodnie lub miesiące przed aukcją.

Trzy poziomy statusu operacyjnego

Na Copart i IAAI pojazdy klasyfikowane są według trzech poziomów:

1. Run and Drive - pojazd uruchomił się, zmienił bieg i przejechał o własnych siłach. Najlepszy status. Nie oznacza jednak braku usterek mechanicznych - auto może mieć stukający silnik, ślizgającą się skrzynię biegów, przegrzewać się po minucie pracy lub mieć zniszczony układ chłodzenia
2. Enhanced / Engine Start Program - sprzedawca upoważnił Copart do wykonania "usługi ulepszającej" (mycie, odkurzanie, pokrowiec ochronny) lub silnik uruchomił się i pracował na biegu jałowym. Status "enhanced" nie oznacza, że auto jeździ - to wyłącznie kosmetyka lub potwierdzenie, że silnik odpala
3. Stationary - pojazd nie uruchomił się na placu. Może to wynikać z rozładowanego akumulatora, uszkodzonego silnika, zablokowanej skrzyni biegów lub braku kluczyka. Największe ryzyko - naprawa może kosztować od 500 PLN (nowy akumulator) do 50 000 PLN (wymiana silnika)

Run and drive nie oznacza gotowe do rejestracji w Polsce

To fundamentalna kwestia, którą wielu początkujących importerów ignoruje. Run and drive nie oznacza gotowe do rejestracji w PL - nawet pojazd z najlepszym statusem operacyjnym i clean title wymaga adaptacji do norm europejskich ECE: konwersji oświetlenia (reflektory DOT na ECE), instalacji tylnej lampy przeciwmgielnej, zmiany prędkościomierza na km/h, a w wielu przypadkach także aktualizacji systemu multimedialnego na region europejski. Status "run and drive" mówi o stanie mechanicznym w USA - nie o gotowości do polskich dróg.

Wskazówka praktyczna: na IAAI dostępna jest funkcja IAA Engine Starts - 10-sekundowe nagranie wideo z dźwiękiem uruchomionego silnika. Słuchaj uważnie: stuki, dym z wydechu i niestabilne obroty biegu jałowego powiedzą Ci więcej niż tekst w opisie. Na Copart odpowiednikiem jest Engine Start Program - sprawdź, czy listing ma adnotację "Verified" przy statusie.

Trzy poziomy statusu operacyjnego auta na aukcji - run and drive, enhanced i stationary z opisem co każdy oznacza

Hail damage - co to znaczy i dlaczego to może być najlepsza okazja

Hail damage - definicja

Hail damage co to znaczy? Po polsku to uszkodzenie gradowe - wgniecenia karoserii spowodowane przez grad (potocznie: "kulki lodu" spadające podczas burz). W USA, szczególnie w stanach Teksas, Kolorado, Nebraska i Oklahoma (tzw. Tornado Alley), burze gradowe potrafią w ciągu 15 minut pokryć setkami wgnieceń każdy panel karoserii zaparkowanego samochodu. Ubezpieczyciel uznaje takie auto za total loss, ponieważ koszt naprawy (usunięcie setek wgnieceń z dachu, maski, klapy, błotników, drzwi) przekracza 70-80% wartości pojazdu.

Dlaczego hail damage to złoto dla importera

Samochody po gradobiciu mają unikalne połączenie cech:

• Mechanika jest sprawna - grad nie uszkadza silnika, skrzyni biegów, zawieszenia, hamulców, elektroniki (o ile nie stłukł szyb i nie wlał się deszcz do wnętrza)
• Wnętrze jest nienaruszone - wgniecenia dotyczą wyłącznie zewnętrznych paneli karoserii
• Przebieg jest niski - auto było zaparkowane, nie uczestniczyło w wypadku drogowym
• Cena aukcyjna jest niska - ubezpieczyciel wycenia naprawę wysoko (setki wgnieceń x koszt PDR), więc auto trafia na aukcję z salvage title mimo braku uszkodzeń strukturalnych
• Status operacyjny to prawie zawsze "run and drive" - bo auto po prostu działa

Szczegółowe koszty naprawy po gradobiciu opisujemy w dedykowanym artykule: hail damage - ile kosztuje naprawa po gradobiciu. W skrócie: technika PDR (Paintless Dent Repair - usuwanie wgnieceń bez lakierowania) pozwala usunąć większość uszkodzeń gradowych w Polsce za 3 000 - 12 000 PLN, w zależności od liczby i rozmiaru wgnieceń. Dla porównania - naprawa tej samej ilości wgnieceń w USA kosztowałaby 2 500 - 10 000 USD, co właśnie czyni te auta total loss w oczach ubezpieczyciela.

Na co uważać przy hail damage

Nie każde hail damage jest tak samo bezpieczne. Kluczowe pytania:

• Czy grad stłukł szyby? Jeśli tak - woda mogła wlać się do wnętrza i uszkodzić elektronikę, tapicerkę, moduły pod deską rozdzielczą
• Czy wgniecenia na dachu są głębokie? Bardzo głębokie wgniecenia (powyżej 2-3 cm) mogą wymagać tradycyjnej naprawy blacharskiej zamiast PDR - koszt rośnie 3-5x
• Czy lakier jest popękany w miejscach wgnieceń? Jeśli tak - PDR nie wystarczy, potrzebne jest lakierowanie (dodatkowe 2 000 - 8 000 PLN)
• Czy auto stało na zewnątrz po gradobiciu? Deszcz po gradzie + stłuczona szyba = ryzyko korozji i pleśni w tapicerce
• Sprawdź datę gradobiciu vs datę aukcji - jeśli auto stało miesiącami, wilgoć mogła zrobić więcej szkód niż grad

Hail damage - okazja czy pułapka, checklista 5 punktów weryfikacji auta po gradobiciu z kosztami naprawy PDR

Pozostałe statusy, które musisz znać

Typy uszkodzeń (Primary/Secondary Damage)

Każdy listing na Copart i IAAI zawiera oznaczenie Primary Damage (główne uszkodzenie) i często Secondary Damage (dodatkowe uszkodzenie). Oto najważniejsze kody:

• Front End - uszkodzenie przodu. Zakres od lekkich wgnieceń zderzaka po zniszczenie silnika. Zawsze analizuj zdjęcia - sam termin nie mówi o powadze uszkodzenia
• Rear End - uszkodzenie tyłu. Generalnie bezpieczniejsza kategoria - naprawa tyłu bywa tańsza niż przodu, bo nie obejmuje silnika
• Side - uszkodzenie boczne. Sprawdź, czy uderzenie dotarło do słupka A/B/C (element strukturalny) - jeśli tak, naprawa jest kosztowna i może utrudnić rejestrację
• All Over - uszkodzenia na całym pojeździe. Zazwyczaj grad, wywrotka lub wandalizm. Analizuj przyczynę
• Mechanical - uszkodzenie mechaniczne (silnik, skrzynia, zawieszenie). Największe ryzyko finansowe - naprawa mechaniczna potrafi kosztować więcej niż sam pojazd
• Water/Flood - auto po zalaniu. Korozja, pleśń, uszkodzona elektronika. Wielu ekspertów odradza import aut po zalaniu niezależnie od ceny
• Burn - auto po pożarze. Uszkodzenia termiczne wiązek elektrycznych i elementów strukturalnych. Kategoria wysokiego ryzyka
• Theft Recovery - odzyskane po kradzieży. Często z brakującymi częściami, ale bywa w dobrym stanie mechanicznym
• Vandalism - wandalizm. Zakres od zarysowanego lakieru po zniszczone wnętrze

Odometer status - przebieg

Obok uszkodzeń pojawia się status przebiegu:

• Actual - przebieg potwierdzony i zgodny z dokumentacją. Najbezpieczniejszy status
• Not Actual - przebieg może być niezgodny z rzeczywistością (cofnięty licznik, wymiana licznika). Czerwona flaga - auto z tym statusem jest znacząco mniej warte
• Exempt - pojazd zwolniony z raportowania przebiegu (w większości stanów dotyczy aut powyżej 10-20 lat). Nie oznacza cofnięcia - oznacza, że nikt formalnie nie weryfikuje przebiegu
• TMU (True Mileage Unknown) - przebieg nieznany. Spotykane przy theft recovery lub wymianie zestawu wskaźników

Sale status - warunki sprzedaży

Dwa najważniejsze statusy sprzedaży:

• Pure Sale / Absolute - aukcja bezwarunkowa. Kto da najwyższą ofertę, wygrywa. Brak ceny minimalnej (reserve price). Najlepsza opcja dla kupującego - brak ryzyka, że sprzedawca odrzuci ofertę
• On Approval - sprzedawca ustala cenę minimalną. Jeśli najwyższa oferta nie osiągnie tej kwoty, sprzedawca może zaakceptować, złożyć kontrofertę lub odrzucić. Na IAAI dominuje ten tryb. Może generować opóźnienia w procesie zakupu

Tabela porównawcza statusów - ranking opłacalności dla importu

Poniższa tabela podsumowuje najczęstsze kombinacje statusów spotykane na Copart i IAAI wraz z oceną opłacalności dla importu do Polski:

Kategoria A - najwyższa opłacalność

• Repossession + Clean Title + Run and Drive + Actual Mileage - auto przejęte za długi, sprawne, z potwierdzonym przebiegiem. Minimalne ryzyko, maksymalna wartość. Jedyny koszt poza zakupem: konwersja EU
• Hail Damage + Salvage Title + Run and Drive + Actual Mileage - grad nie uszkadza mechaniki. Niska cena aukcyjna, naprawa PDR w Polsce 3 000 - 12 000 PLN. Świetny stosunek ceny do jakości

Kategoria B - dobra opłacalność, wymaga analizy

• Front End / Rear End + Salvage Title + Run and Drive - uszkodzenie kosmetyczne przodu lub tyłu. Kluczowe: brak uszkodzeń strukturalnych (frame damage). Zdjęcia decydują o wszystkim
• Theft Recovery + Clean/Salvage Title + Run and Drive - odzyskane po kradzieży. Sprawdź, czy nie brakuje elementów (katalizator, koła, moduły)

Kategoria C - wysokie ryzyko, tylko dla doświadczonych

• Mechanical + Salvage Title + Stationary - niesprawny silnik lub skrzynia. Naprawa 10 000 - 50 000 PLN. Opłacalne tylko jeśli masz dostęp do tanich części i zaufanego mechanika
• Water/Flood + Salvage Title + Stationary - auto po zalaniu. Korozja i problemy elektryczne mogą ujawniać się miesiącami po naprawie. Odradzamy bez doświadczenia

Kategoria D - unikaj

• Burn + Salvage/Certificate of Destruction - auto po pożarze z tytułem wykluczającym rejestrację
• All Over + Certificate of Destruction + Stationary - zniszczone na każdym panelu, niesprawne, z tytułem uniemożliwiającym rejestrację. Jedyne zastosowanie: części zamienne

Przeglądaj auta z różnymi statusami w katalogu - każde auto opisujemy w języku polskim z pełną kalkulacją kosztów.

Jak czytać listing krok po kroku - praktyczny przykład

Weźmy typowy listing z Copart i przeanalizujmy go element po elemencie. Załóżmy, że znaleźliśmy Toyota RAV4 2022 z następującymi danymi:

1. Sale Highlight: "Repossession" - auto przejęte za długi przez bank. Dobry znak
2. Title: "TX - Clean Title" - czysty tytuł z Teksasu. Brak historii total loss
3. Primary Damage: "Hail" - uszkodzenie gradowe jako jedyna usterka
4. Secondary Damage: "Normal Wear" - brak dodatkowych uszkodzeń poza standardowym zużyciem
5. Odometer: "34 521 mi (Actual)" - potwierdzony przebieg 55 534 km. Niski dla 3-letniego auta
6. Highlights: "Run and Drive Verified" - auto uruchomiło się i jechało na placu
7. ACV/ERV: "$32,400" - wartość rynkowa nieuszkodzonego egzemplarza
8. Current Bid: "$14,200" - aktualna oferta. To 43,8% wartości ERV - typowe dla hail damage

Co to oznacza w praktyce? Mamy auto z czystym tytułem, niskim przebiegiem, sprawną mechaniką, które wymaga wyłącznie kosmetycznej naprawy wgnieceń gradowych. Stosunek ceny aukcyjnej do wartości rynkowej (43,8%) zostawia dużo przestrzeni na pokrycie kosztów importu i nadal wyjście z oszczędnością w porównaniu z rynkiem polskim.

Jak czytać listing aukcyjny na Copart krok po kroku - 8 kluczowych pól z objaśnieniem na przykładzie Toyota RAV4

Podsumowanie - status to punkt wyjścia, nie decyzja

Statusy na aukcjach USA to pierwszy filtr, nie ostateczna odpowiedź. "Run and drive" nie gwarantuje, że auto dojedzie do warsztatu. "Hail damage" nie zawsze oznacza tanią naprawę. "Repossession" nie wyklucza ukrytych usterek. Każdy status wymaga weryfikacji krzyżowej: raportem Carfax/AutoCheck, analizą 20-50 zdjęć z listingu, sprawdzeniem historii aukcyjnej VIN (czy auto nie było wystawiane wielokrotnie - to czerwona flaga) i kalkulacją pełnych kosztów importu do Polski.

Najważniejsza zasada: status aukcyjny opisuje historię i stan w USA. Twoja sytuacja to import do Polski - a to dodaje warstwę kosztów i wymogów, których żaden status nie uwzględnia. Konwersja oświetlenia, adaptacja multimediów, badanie techniczne, tłumaczenia przysięgłe, opłaty rejestracyjne - to wszystko dochodzi niezależnie od tego, czy auto jest "run and drive" czy "stationary". Przeglądaj różnice USA vs EU - status to nie wszystko żeby mieć pełny obraz.

Potrzebujesz pomocy w odczytaniu konkretnego listingu? Skontaktuj się z nami - przeanalizujemy status, zdjęcia, raport VIN i przedstawimy pełną kalkulację kosztów importu do Polski. Przeglądaj auta z różnymi statusami w katalogu - każde z pełnym opisem po polsku.